Dit weblog wordt geschreven door Hein Albeda. Hij voorziet actuele ontwikkelingen rondom handvesten en publieke dienstverlening op zijn eigen wijze van commentaar.
Het weblog begon al in augustus 2005 met een kennismaking in Beverwijk. Zie het archief (rechts) voor meer oude weblogs.
Hein Albeda / 11 november 2008
Natuurlijk blijft een brief van een burger wel eens te lang liggen. Niet erg? Soms zijn er ook redenen waardoor een burger te laat is met het aantekenen van bezwaar tegen een besluit. In het eerste geval gebeurt er niets, in het tweede geval is de termijn verstreken en kan de burger geen bezwaar meer indienen. Ik maak mij daar al enige tijd kwaad over.
Onlangs heeft onderzoek van de Nationale Ombudsman bevestigd dat het nog steeds niet goed gaat. Hij stelt: “De behandeling van bezwaarschriften – en die is voor de rechtszekerheid van de burger het belangrijkst – is over de gehele linie helaas nog steeds een ernstig knelpunt.” De Ombudsman spreekt zelfs over `structurele arrogantie´.
Gelukkig is er verbetering zichtbaar, maar het is nog lang niet goed genoeg. De Wet Dwangsom bij niet tijdig beslissen heeft weliswaar organisaties opgejut, maar de druk wordt al minder. De regering heeft besloten dat zij de invoering van deze regeling wil uitstellen, tot uiterlijk 1 januari 2010. Voordat de wet in werking treedt, zullen de wettelijke termijnen voor het nemen van besluiten waar nodig worden aangepast. Het van bovenaf opleggen zorgt niet voor het zoeken naar een oplossing, maar zorgt ervoor dat de overheid zich gaat indekken.
Wat dan wel?
Verbetering is heel goed mogelijk. Termijnen hoeven echt niet verlengd te worden. In 2004 besloot het Rotterdamse college dat er een eind moest komen aan de overschrijding van de termijn van veertien weken voor het afhandelen van bezwaarschriften. In dat jaar werd zo'n 36% van deze bezwaarschriften binnen die termijn afgehandeld. Eind 2007 werd 97% van de bezwaarschriften binnen veertien weken afgehandeld. Als Rotterdam dat kan, kunnen andere gemeenten dat ook. Hoe deed Rotterdam dat? De gemeente experimenteerde met een eigen boeteregeling, vergelijkbaar bij de Wet Dwangsom bij niet tijdig beslissen. Twee keer is een ingebrekestelling ingediend, waarna alsnog tijdig een besluit is genomen, ook al werd de termijn meer dan die twee keer niet gehaald. Een tip voor gemeenten: start met een eigen servicenorm met compensatie: is de gemeente te laat, dan heeft de indiener recht op compensatie. Het werkt echt!

Maar er is meer. Voorkomen is beter dan bezwaarschriften behandelen. Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft op het gebied van bezwaarschriften zelf geen goede reputatie (net zomin als de ministeries van LNV, VWS en VROM). Misschien kent het daardoor beter de ins en outs. Het ministerie heeft een heel handige menukaart bezwaarschriften ontwikkeld. Deze menukaart houdt een overzicht in van verschillende goede praktische oplossingen. Rode draad daarbij is het minder juridisch aanpakken van contacten met burgers. En vooral het beter communiceren.